Ölçü ve kilo
40x30x15 cm el çantası ölçüsü nereden geliyor
55 x 40 x 20 cm valiz
50 / 63
havayolunda kabine giriyor · 3 Kasım 2026
40 x 30 x 15 cm çanta
35 / 63
havayolunda ücretsiz el çantası sınırında · 3 Kasım 2026
Kutulardaki sayılar sitenin 3 Kasım 2026 gece kontrolünden; yazıdaki sayılar yazının kontrol tarihine aittir. Kendi çantanızı Çantam kabine sığar mı aracında deneyin.
40x30x15 cm, Avrupa’daki havayollarının koltuk altı çantası için en sık kullandığı sınır. Kontrol günümüz olan 23 Ekim 2026 itibarıyla verimizdeki 64 havayolundan 21’i kişisel eşya için tam bu ölçüyü yazıyor; Avrupa merkezli 31 şirketin 16’sı bu gruba giriyor. Bu ölçü bir AB kuralından doğmadı, ama Ekim 2026’da yayımlanan yeni yolcu hakları tüzüğüyle ilk kez bir AB metninde karşılık buldu. Aşağıda önce kendi verimizi, sonra bu ölçünün hukuki arka planını resmî metinlere dayanarak anlatıyoruz.
Verimizde 40x30x15 cm kimlerde
Kişisel eşya sınırı tam 40x30x15 cm olan 21 havayolu şunlar:
- Orta Avrupa: Lufthansa, Condor, Austrian Airlines, SWISS, Brussels Airlines, ITA Airways
- Air France-KLM: Air France, KLM
- British Airways ve Iberia
- Kuzey ve Baltık: SAS, Finnair, airBaltic
- Güney ve Doğu Avrupa: TAP Air Portugal, Bulgaria Air, SKY express
- Türkiye: Türk Hava Yolları, Pegasus
- Avrupa dışı: Korean Air, Royal Air Maroc, Middle East Airlines
Avrupa dışındaki tabloyu karşılaştırınca fark netleşiyor. Körfez ve Orta Doğu bölümündeki 13 havayolundan yalnız Middle East Airlines bu ölçüyü kullanıyor. flydubai, Air Arabia ve SalamAir daha küçük olan 33x25x20 cm’yi yazıyor; Emirates, Qatar Airways, Etihad Airways ve Kuwait Airways ise kişisel eşya için ölçü vermiyor. Kuzey Amerika’daki dört şirketin hiçbiri 40x30x15 cm kullanmıyor. Avrupa’daki şirketlerin listesi Avrupa havayolları sayfasında duruyor.
Bu ölçü ne kadar yer demek
40x30x15 cm’lik bir çantanın hacmi 18 litre. SAS’ın resmî sayfası koltuk altı çantası için ölçünün yanında “en fazla 18 litre” sınırını da yazıyor; iki değer birebir örtüşüyor. Üç kenarın toplamı ise 85 cm. Middle East Airlines kişisel aksesuar için hem 40x30x15 cm’yi hem de 85 cm toplam sınırını birlikte veriyor. Karşılaştırma için 55x40x20 cm’lik standart bir kabin valizinin toplamı 115 cm, hacmi 44 litre. Yani yaygın kişisel eşya sınırı, yaygın kabin valizinin hacminin yarısından az.
2014 Vueling kararı ve “makul ölçü” şartı
Konunun hukuki başlangıç noktası Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın 18 Eylül 2014’te verdiği C-487/12 sayılı karar. Dava, Vueling’in Ağustos 2010’da La Coruña ile Amsterdam arasındaki gidiş dönüş dört bilete, yolcunun çevrim içi kaydettirdiği iki bavul için 40 € eklemesiyle başladı. Galiçya’nın tüketici kurumu Vueling’e 3.000 € idari para cezası verdi, davaya bakan Ourense’deki idare mahkemesi de İspanyol yasasının AB’deki fiyat serbestisi ilkesine uyup uymadığını Divan’a sordu.
Divan’ın basın bülteninde iki ayrı sonuç var:
- Kayıtlı (uçak altı) bagaj uçak biletinin kaçınılmaz bir unsuru değil; isteğe bağlı bir ek hizmet olarak ayrıca ücretlendirilebilir. Bu yüzden her durumda bavulu bilet fiyatına dahil etmeyi zorunlu kılan İspanyol yasası AB hukukuna aykırı bulundu.
- El bagajı ise ilke olarak yolcu taşımanın gerekli bir unsuru. Bültene göre el bagajı, ağırlık ve boyut bakımından makul şartları karşıladığı ve geçerli güvenlik kurallarına uyduğu sürece ek ücrete bağlanamaz.
Divan iki bagaj türünü ayırırken maliyete de değiniyor: kayıtlı bagajın işlenmesi ve depolanması havayoluna ek maliyet getirirken el bagajında böyle bir maliyet yok; havayolunun hasardan sorumluluğu da kayıtlı bagajda daha geniş.
Karardaki kilit kelime “makul”. Basın bülteninde santimetre ya da kilogram olarak tek bir sayı geçmiyor. Makul ölçünün ne olduğunu karar tanımlamadı; havayolları kendi sınırlarını belirlemeye devam etti. Kararı yalnız basın bülteninden okuyabildik, tam metne erişemedik; bu yüzden yukarıdakileri bültenin ifadesiyle sınırlı tutuyoruz.
Avrupa Parlamentosu’nun 2023 kararı
Avrupa Parlamentosu 4 Ekim 2023’te kabin bagajı üzerine bir karar (2023/2774(RSP)) kabul etti. Bu bir yasama metni değil, Parlamento’nun görüşünü bildiren bir karar. Yasama Gözlemevi’ndeki özetine göre Parlamento şunları söyledi:
- Havayollarının kabin ve uçak altı bagajı için farklı ölçü, ağırlık ve ücret kuralları yolcular için karışıklık, gecikme, anlaşmazlık ve gizli maliyet yaratıyor.
- Kabin ve uçak altı bagajının ölçü, ağırlık ve türü için AB çapında ortak şartlar, şeffaflığı ve tüketici korumasını artırır.
- Komisyon, 1008/2008 sayılı hava hizmetleri tüzüğünü gözden geçirirken C-487/12 kararını tam olarak uygulamalı.
Özette belirli bir ölçü önerisi, kişisel eşyaya dair bir sayı yok. 40x30x15 cm bu metinde geçmiyor.
2025–2026 yolcu hakları tüzüğü pazarlığı
Asıl değişiklik, 2013’ten beri süren hava yolcusu hakları dosyasında (2013/0072(COD)) geldi. Bu bölümde yürürlüğe giren metin ile yalnız bir kurumun tutumu olarak kalan önerileri ayrı tutuyoruz.
Parlamento’nun tutumu (yürürlüğe girmedi)
Avrupa Parlamentosu, Konsey’in 2 Ekim 2025’te yayımlanan tutumuna karşı daha geniş bir el bagajı hakkı savundu. 21 Ocak 2026’daki ikinci okumada 632 kabul, 15 ret ve 9 çekimser oyla kabul edilen Parlamento tutumu, yolcunun ek ücret ödemeden bir kişisel eşya (el çantası, sırt çantası ya da dizüstü bilgisayar) ile üç kenar toplamı en fazla 100 cm ve ağırlığı en fazla 7 kg olan küçük bir el bagajı taşıyabilmesini istiyordu. Bu bir öneri ve tutumdu; aşağıda görüleceği gibi Komisyon’un açıklamasına göre son metin el bagajı için ortak bir ölçü getirmedi.
Konsey’in reddi ve uzlaşma
Yasama Gözlemevi’ndeki dosyaya göre süreç şöyle ilerledi:
| Tarih | Aşama |
|---|---|
| 24 Mart 2026 | Konsey, Parlamento’nun değişikliklerini reddetti |
| 20 Nisan 2026 | Uzlaşma Komitesi toplandı |
| 15 Haziran 2026 | Uzlaşma Komitesi ortak metni onayladı |
| 7 Temmuz 2026 | Parlamento üçüncü okumada onayladı |
| 13 Temmuz 2026 | Konsey üçüncü okumada onayladı |
| 2 Ekim 2026 | (AB) 2026/2202 sayılı tüzük Resmî Gazete’de yayımlandı |
Parlamento ortak metni 646 kabul, 12 ret ve 3 çekimser oyla onayladı. Gözlemevi’ndeki özete göre son metin, yolcuya ek ücret ödemeden küçük bir çanta ya da sırt çantası gibi bir kişisel eşyayı uçağa alma hakkı veriyor ve bilet fiyatı listelerinin varsayılan olarak bir parça el bagajını içeren fiyatı göstermesini istiyor.
40x30x15 cm metne nasıl girdi
Kişisel eşyanın ölçüsünü Avrupa Komisyonu’nun yeni tüzük için yayımladığı soru-cevap sayfasında okuduk. Komisyon’a göre yeni kurallar el bagajı için ortak bir AB ölçüsü getirmiyor; bunun yerine her yolcunun uçağa alabileceği kişisel eşya için 40x30x15 cm’lik ortak bir asgari ölçü tanımlıyor. Aynı sayfaya göre kişisel eşya için ağırlık sınırı ya da asgari kilo belirlenmedi; havayollarının koyacağı kilo sınırlarının, Divan’ın içtihadı gereği makul olması gerekiyor. Havayolları el bagajını içermeyen fiyatları da göstermeye devam edebilecek.
Tüzüğün tam metnini EUR-Lex’te açmayı denedik ama sayfa bize içerik döndürmedi. Bu yüzden ölçünün tüzükteki madde metnini ve hangi uçuşlara uygulanacağını doğrudan aktaramıyoruz; yukarıdaki bilgi Komisyon’un açıklamasına dayanıyor.
Ne zaman uygulanacak
Komisyon’un soru-cevap sayfasına göre yeni kurallar Resmî Gazete’de yayımdan 12 ay sonra uygulanmaya başlayacak. Tüzük 2 Ekim 2026’da yayımlandığına göre bugün geçerli olan hâlâ her havayolunun kendi kuralı. 23 Ekim 2026 kontrolümüzde Edelweiss ile Croatia Airlines’ın kişisel eşya sınırı 40x30x10 cm, yani yeni asgari ölçüden 5 cm daha ince. Kurallar uygulanmaya başladığında bu sayfaları özellikle yeniden okuyacağız.
Çantanız için anlamı
Bugünkü verimizle bu ölçüdeki bir çanta 36 şirkette koltuk altı çantası olarak geçiyor (64’te 36). Bu sayı, sınırı tam bu ölçü olan 21 şirkete ek olarak daha geniş sınır koyan şirketleri de kapsıyor. Bir çantayı yalnız bu ölçüye göre seçtiyseniz, yine de uçacağınız şirketin kilo sınırına ve en ucuz tarifede çantanın tek parça olup olmadığına bakmanız gerekir.
Kendi çantanızın ölçüsünü “Çantam kabine sığar mı?” aracına girerek hangi havayollarında kişisel eşya sayıldığını görebilirsiniz. 40x30x15 cm’nin hangi şirketlerde kabin bagajı, hangilerinde kişisel eşya olarak geçtiğinin tam listesi 40x30x15 ölçü sayfasında, bütün kişisel eşya sınırları ise el çantası ölçüleri listesinde. Davanın tarafı olan Vueling’in bugünkü kuralı için Vueling kabin bagajı sayfamıza bakabilirsiniz; şirketin kişisel eşya sınırı 40x30x20 cm.
Kaynaklar
- Avrupa Birliği Adalet Divanı, Basın bülteni 127/14, C-487/12 Vueling Airlines kararı
- Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, 2023/2774(RSP) kararının özeti
- Avrupa Parlamentosu, European Parliament stands behind air passenger rights (21 Ocak 2026)
- Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, 2013/0072(COD) Air passenger rights dosyası
- Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, T10-0238/2026 üçüncü okuma özeti
- Avrupa Komisyonu, Questions and answers, revised EU air passenger rights